و اگر مقدار بسيار از افيون تناول كنند خواب سخت مستغرق احداث كند ، مثل خواب كسانى كه ايشان را ليثرغس باشد و آن ، سرسام بارد بلغمى است و لازم او سبات و نسيان است « 1 » . ديگر آنكه اگر افيون با روغن گل سرخ بياميزند و سر را بدان تدهين كنند ، صداع را فايده دهد « 2 » . حقير گويد كه فايدهء مزج او به روغن گل سرخ « 3 » ، آن است كه با وجود لبث در مسام جلد سر ، و قوّت تأثير لبث تقويتى كه در ورد است « 4 » كه به واسطهء آن ، دماغ دفع مواد از خود كند و عطريّتى كه در گل است ، مقوّى روح است و به سبب تقويت روح ، قواى دماغى قوّت گيرد و دهنيّتى كه در روغن است موجب كسر حدّت مادهء مصدّعه « 5 » و كسر يبوست افيون شود . ديگر اگر با روغن بادام شيرين و زعفران و مرّ خلط كنند ( و در گوش تقطير كنند شايسته و نافع باشد دردهاى گوش را ، و هرگاه كه با زردهء تخم مرغ بريان كرده و زعفران خلط كنند ) « 6 » از براى حمره و خراجات نافع باشد « 7 » ، و اگر با زعفران و شير دختران مزج دهند جهت نقرس مفيد باشد . ديگر آن كه اگر فتيله از آن در منفذ گوش « 8 » نهند خواب آرد . بغدادى گويد : افيون جهت رمد حارّ استعمال كنند و جهت تسكين آلم ، و گاهى كه بر قروح نهند ، نفع كند و به تجفيفى كه دارد « 9 » حبس اسهال كند و يك شربت از دو دانگ در نگذرانند و به فلفل و دارچينى اصلاح كنند ، و سعال حارّ مزمن را نفع « 10 » كند ، و « 11 » تقييد به حارّ موجب استبعاد نيست چه ما آنچه رفع استبعاد كند پيش از آن ذكر كرديم « 12 » .

--> ( 1 ) . ل و آ : + بعد از اين خواب گران خواب گرانى كه بيدارى از آن خواب صباح محشر خواهد بود عارض مىشود ( 2 ) . ل و آ : مفيد افتد ( 3 ) . ل و آ : - سرخ ( 4 ) . ل و آ : تقويتى كه درو داشت ( 5 ) . ل : مصدعيه ( 6 ) . ل و آ ( 7 ) . ل و آ : + ظاهر آن است كه مراد از جراحات به خاى معجم است نه جيم ( 8 ) . ل و آ : اندرون مقعد ( 9 ) . ل و آ : نفع كند به تجفيفى كه دارد و ( 10 ) . ل : دفع ( 11 ) . ل : حقير گويد ( 12 ) . ل و آ : تقييد به حارّ از آن است كه استبعاد نموده كه در امراض يازده نفع كند و ما پيش از آنكه دفع استبعاد كنند ذكر كرديم .